• «
• 1 of 2
• »

Šejh Abdullah ibn AbdurRahman, Ebu Battin, rahimehullah, kaze: Ono što pojašnjava da u globalu neznanje nije opravdanje su riječi Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, o haridžijama pored njihovog ogromnog ibadeta. Poznato je da njih do onoga do čega su došli nije ništa drugo dovelo osim neznanje.

Da li je neznanje bilo opravdanje za njih? Ovo što smo naveli pojašnjava činjenica da su učenjaci svih mezheba spomenuli u knjigama fikha poglavlje Propis o murtedu, a radi se o muslimanu koji počini kufr nakon svog islama.

Prvo što su otpočinjali su vrste kufra: širk. Pa kažu onaj ko pripiše Allahu širk, počinio je kufr. Zbog toga što je širk po njima najveća vrsta kufra. A niko od njih nije rekao za takve ljude: iako niko od njih nije u neznanju o širku. Kao što se kaže za ono što je mimo širka. Kada je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, bio upitan: “Koji je najveći grijeh kod Allaha? Kaže: ‘Da pripišeš Allahu nekoga ravnog Njemu a On te je stvorio.” Pa kada bi se radilo o neznalici ili sljedbeniku kojem se ne bi presudilo otpadnišvom ako počini širk oni to ne bi zanemarili što je očito.

Allah, subhanehu ve te ala, je stanovnike Džehennema opisao neznalicama, pa kaže: “I reci ce: ‘Da smo slušali ili razmišljali, ne bismo medu stanovnicima ognja bili!’” (Prevod značenja, El-Mulk, 10)

I kaže:
“Mi smo za Džehennem mnoge džine i ljude stvorili; oni srca imaju – a njima ne shvataju, oni oči imaju – a njima ne vide, oni uši imaju – a njima ne čuju; oni su kao stoka, čak i gori – oni su zaista nemarni.” (Prevod značenja, El-Araf, 179)

I kaže: “Reci: ‘Hoćete li da vam kažem čija djela neće nikako priznata biti, čiji će trud u životu na ovom svijetu uzaludan biti, a koji će misliti da je dobro ono što rade?” (Prevod značenja, El-Kehf, 103-104)

“On jednima na Pravi put ukazuje, a druge, s pravom, u zabludi ostavlja, jer oni, mjesto Allaha, šejtane za zaštitnike uzimaju i misle da dobro rade.” (Prevod značenja, El-Araf, 30)
Ibnul-Džerir u tefsiru ovog ajeta kaže ono što ukazuje da džahil nema opravdanja.

Poznato je da su novotari, koje su selefi i oni poslije njih proglasili nevjernicima, bili učeni i pobožni, a kod njih se očitavala suptilnost. A ono u šta su pali nije ih ništa drugo dovelo osim neznanja. Da li se Alija, radijallahu anhu osvrnuo na nezanje onih koje je spalio vatrom? Kada bi čovjek rekao: “Ja sumnjam u proživljenje nakon smrti,” niko ko nema ni najmanje znanja se ne bi suzdržao u pogledu njegovog kufra, bez razlike da l’ sumnjao ili bio neznalica. Uzvišeni Allah kaže:
“Kad se govorilo: ‘Allahovo je obećanje, zaista, istina! I u Čas oživljenja nema nimalo sumnje – vi ste govorili: Mi ne znamo šta je Čas oživljenja, mi samo zamišljamo, mi nismo uvjereni.’” (Prevod značenja, El-Dzasije, 32)

Allah, subhanehu ve te ala, govoreci o kršćanima kaže:
“Oni, pored Allaha, bogovima smatraju svećenike svoje, i monahe svoje i Mesiha, sina Merjemina. A naredeno im je da samo jednom Bogu ibadet čine – nema boga osim Njega. On je vrlo visoko iznad onih koje Njemu ravnim smatraju.” (Prevod značenja, Et-Tewba, 31)
Adijj ibn Hatim je rekao Vjerovjesniku, sallallahu alejhi ve sellem: “mi ih nismo obožavali.” Kaže: “Zar nisu dozvoljavali ono što je Allah zabranio, pa ste to smatrali dozvoljenim? Pa su zabranjivali ono što je Allah dozvolio, pa ste to smatrali zabranjenim.” Kaže: “Svakako.” Kaže: “To je njihovo obožavanje.” Allah subhanehu ve te ala ih je pokudio i nazvao mušricima iako nisu znali da je ovaj njihov postupak prema njima ibadet, ali nisu bili opravdani radi neznanja.

Kada bi čovjek u ovom vremenu o šijama rekao da su opravdani radi nezannja zato što psuju Ebu-Bekra, Omera i Aišu, zbog toga što su neznalice i sljedbenici, taj njegov čin bi osudili učeni i obični ljudi. A od šejhul-islama je prethodila priča o konsenzusu muslimana da onaj ko između sebe i Allaha uzem posrednike, oslanja se na njih, traži od njih korist i otklanjanje štete, da je kafir mušrik, što obuhvata neznalicu i svakog drugog.

Jer je poznato da ako osoba potvrduje Muhammedovo, sallallahu alejhi ve sellem poslanstvo i vjeruje u Kur’an, sluša ono što je Allah spomenuo u Svojoj Knjizi o pogubljenosti širka, te da ga neće oprostiti a da će njegov počinioc vječno boraviti u Vatri, a onda nakon toga ga počini znajući da je ovo širk – je nešto što razuman osoba neće učiniti. Nego će se desiti od strane onoga ko ne zna da je to širk. Prethodno smo spomenuli stav Ibnu-Akila o tvrdnji kufra neznalica koji su ga počinili u smislu zastranjivanja glede kaburova, i što je Ibnul-Kajjim prenio od njega podrzavajući ga u tom stavu.

Onaj ko kaže da je sljedbenik opravdan u svom širku njemu Kur’an odgovara, jer je izmislio veliku laž o Allahu. Allah, subhanehu ve te ala govoreći o sljedbenicima u Vatri kaže:
“…mi smo prvake naše slušali, pa su nas oni s Pravog puta odveli.” (Prevod značenja, El-Ahzab, 67)
Takođe, Allah govoreći o riječi kafira kaže:
‘” Mi smo zatekli pretke naše kako ispovijedaju vjeru i prateći njihove tragove mi smo na Pravom putu.’” (Prevod značenja, Ez-Zuhruf, 22)

A u drugom ajetu kaze:
“Isto tako, prije tebe, Mi ni u jedan grad nismo poslanika poslali, a da oni koji su raskošnim životom živjeli nisu govorili: Zatekli smo pretke naše kako ispovijedaju vjeru i mi tragove njihove slijedimo.” (Prevod značenja, Ez-Zuhruf, 22)

Učenjaci su uzeli ovaj a i druge dokaze o tome da nije dozovljeno sljediti u pogledu tewhida, obajve i osnova vjere, nego da je obaveza svakog odgovornog čovjeka da spozna tewhid sa dokazima. Isto tako i samu objavu i sve ostale osnove vjere. Zbog toga što su dokazi ovih osnova očiti hvala Allahu, a nisu samo poznati učenjacima.
(Ed-Durerus-Senijje, 10/391-394)

Takođe, rahimehulla, kaže: Učenjaci su se slozili da nije dozvoljeno slijediti nikoga u pogledu tewhida i objave.

Ed-Durerus-Senijje, 10/399-400