Šejh Muhammed ibn Abdul-Vehhab, u svom djelu Kitabut-tewhid i AbdurRahman ibn Hasan u njegovom pojašnjenju istog djela, Allah im se obojici smilovao kažu: Poglavlje o onome što je došlo da je razlog kufra kod ljudi i ostavljanje vjere njihovo pretjerivanje u pogledu dobrih ljudi.
U Sahihu od Ibn Abbasa, radijAllahu anhu, se prenosi da je o riječima Uzvišenog: „I govore: 'Nikako božanstva svoja ne ostavljajte, i nikako, ni Vedda, ni Suvaa, a ni Jegusa, ni Jeuka, ni Nesra ne napuštajte!'“ (Prevod značenja, Nuh, 23)
Rekao: „Ovo su imena dobrih ljudi u Nuhovom, alejhisselam, narodu, kada su umrli šejtan je objavio njihovom narodu da postave kipove na mjestima gdje su oni sjedili i da ih nazovu po njihovim imenima, pa su tako ucinili ali ih nisu obožavali, a kada su ovi pomrli i kad se znanje zaboravilo, onda su obožavani.“
Ibnul-Kajjim kaže: Neki od učenjaka selefa su rekli: „Kada su ovi pomrli oni su bdjeli nad njihovim kaburovima, zatim su isklesali njihove kipove, a zatim su nakon duže vremena obožavani.“
Od Omera, radijallahu anhu, se prenosi da je Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: „Nemojte me uzdizati kao što su kršćani uzdigli Mesiha sina Merjemina. Ja sam samo rob, pa recite: 'Allahov rob i Njegov poslanik.'“ Bilježe ga oba šejha.
I kaže: Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, je rekao: „Čuvajte se pretjerivanja. Oni koji su bili prije vas su uništeni radi pretjerivanja.“ U Muslimovoj verziji od Ibn-Mesuda, radijallahu anhu, se prenosi da je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: „Propali su oni koji pretjeruju.“ Ponovio je to tri puta.
Kada kaže: Poglavlje o onome što je došlo da je razlog kufra kod ljudi i ostavljanje vjere njihovo pretjerivanje u pogledu dobrih ljudi.
Kada kaže: „Ostavljanje“ u genitivu to je vezivanje za genitivnu vezu, čime je autor, rahimehullahu teala, htio pojasniti kako pretjerivanje u pogledu dobrih ljudi odvodi u činjenju širka Allaha u uluhijjetu, što predstavlja najveći grijeh kojim se može iskazati nepokornosti Allahu, i što negira tewhid na koji upućuje kelimetul ihlas: svjedočenje La ilahe illallah.
Kaže: Allah subhanehu ve te ala kaže: „O sljedbenici Knjige, ne pretjerujte u svom vjerovanju i o Allahu govorite samo istinu! Mesih, sin Merjemin, samo je Allahov poslanik, i stvoren je Riječju Njegovom, koju je Merjemi dostavio, i život mu dao.“ (Prevod značenja, En-Nisa, 171)
Pretjerivanje prelazenje granice u veličanju riječima i u ubjeđenju. Tj. nemojte uzdizati stvorenje iznad mjesta koje mu je Allah dao pa da mu date mjesto koje ne pripada nikome osim Allahu.
Kaže: U Sahihu od Ibn-Abbasa, radijallahu anhu, se prenosi da je o riječima Uzvišenog: „I govore: 'Nikako božanstva svoja ne ostavljajte, i nikako, ni Vedda, ni Suvaa, a ni Jegusa, ni Jeuka, ni Nesra ne napuštajte!“ (Prevod značenja, Nuh, 23) rekao: „Ovo su imena dobrih ljudi u Nuhovom, alejhisselam, narodu, kada su umrli šejtan je objavio njihovom narodu da postave kipove na mjestiam gdje su oni sjedili i da ih nazovu po njihovim imenima, pa su tako učinili ali ih nisu obožavali, a kada su ovo pomrli i kad se znanje zaboravilo, onda su obožavani.“
Kaže: A kada su i oni pomrli, tj. oni koji su napravili ove kipove, njegove riječi: znanje se zaboravilo, tj. kada je nestalo njegovih tragova nestankom učenih i kada je zavladalo neznanje, postali su takvi da nisu razlikovali između tewhida i širka, pa su zapali u širk, misleći da će im to pomoći kod Allaha.
Kurtubi kaže: „Njihovi preci su napravili kipove da bi im bili uzor i da bi se sjecali njihovih dobrih djela, kako bi se trudili poput njih i obožavali su Allaha kod njihovih kaburova. Nakon njih su došli ljudi koji nisu znali za ovu njihovu namjeru pa im je šejtan podmetnuo to da su njihovi preci obožavali i veličali ove kipove.“
Kaže: Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, je rekao: „Čuvajte se pretjerivanja. Oni koji su bili prije vas su uništeni radi pretjerivanja.“ Ovaj hadis je autor naveo bez rivajeta, a bilježe ga imam Ahmed, Tirmizi i Ibn-Madždže od Ibn Abbasa, radijallahu anhu.
A u verziji imama Ahmeda od Ibn-Abbasa, radijallahu anhu, stoji da je Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: „Sutra ujutro je skup, dohvati i meni.“ Pa sam mu dohvatio nekoliko kamenčića za bacanje. A kada ih je stavio u ruku rekao je: „Da, slične ovima bacajte, i nemojte pretjerivati u vjeri. Oni koji su bili prije vas su uništeni radi pretjerivanja u vjeri.“
Šejhul-islam kaže: „Ovo je opšte pravilo u svim vrstama pretjerivanja, u ubjeđenjima i u djelima. Razlog ovog opšeg izraza je bacanje kamenja na džemretima i u tu uopštenost potpada i ovo djelo. Kao bacanje krupnih kamenica misleći da je to potpunije od bacanja malih. Zatim je ukazao na ono zbog čega se treba kloniti puta onih koji su bili prije nas, kako bi se udaljili od onoga što je njih unišilo. Jer onaj ko im se pridruži u nečemu od njihovog puta postoji bojazan da bude uništen.“
(Fethul medžid, str. 214-222)
